پیامبر اکرم (صلی الله) فرمود: برای شهادت حسین علیه السلام، حرارت و گرمایی در دل های مومنان است که هرگز سرد و خاموش نمی شود.

نقش پستانداران در طبیعت لرستان

توسط محمدهادی رستمی (دیدگاه‌ها: 1)

دوشنبه 9دی ماه

خانم موسیوند کارشناس حیات وحش اداره محیط زیست طبیعی بیان داشت:

پستانداران پیشرفته ترین مهره داران هستند اعضای آنها در اکثر اکوسیستم های دنیا جانوران غالب بوده و نقش تعین کننده ای در زنجیره های غذایی دارند پستانداران گر چه از نظر تنوع و فراوانی بسیار کمتر از جانوران دیگر و حتی مهره داران دیگرند(پرندگان و ماهیان) ولی به خاطر پیچیدگی های بدن و به خصوص سیستم عصبی ، مغز پیشرفته تر و بزرگتر نقش کلیدی در بسیاری از اکوسیستم ها دارند.

كشور ايران به خاطر تنوع جغرافيايي و اقليمي خود داراي تنوع گونه اي بسيار ارزشمندي است و براساس آخرين بررسي و گزارشات كارشناسان محيط زيست حدود 1133 گونه جانوري اعم از پستاندار ، پرنده ، خزنده و دوزيستان در اكوسيستم هاي خشكي و آبهاي داخلي ايران زيست مي كنند . رده پستانداران با 194 گونه شناسايي شده طيف وسيعي از جانوران را از نظر جثه در بر مي گيرد بطوریکه در استا ن لرستان از 194 گونه تقریباً 43 گونه از پستانداران شناسایی شده و در سال های اخیر با نصب دوربین های تله ای(Camera trapp) تصاویری از گونه هایی مانند پلنگ، قوچ و میش، گراز، کبک و ... ثبت شد.

ایجاد تعادل اکولوژیک

پستانداران نقش عمده و پیچیده ای در ایجاد تعادل اکولوژیک ایفا می کنند. برای مثال می توان از خفاش ها که حشره خوارند. ( به استثنای یک گونه که میوه خوار است ) نام برد. این حیوانات نقش بسیاری درکنترل جمعیت حشرات موذی و آفات برعهده دارند. پستانداران گوشت خوار نیز در ایجاد تعادل اکولوژیک نقش مهمی ایفاء می کنند. در مناطقی که تعداد حیوانات کاهش یافته است، ناهنجاری هایی مانند انفجار جمعیت جوندگان مشاهده می شود.

نقش پستانداران در محیط زیست:

کفتار و شغال در طبیعت نقش رفتگر را بر عهده دارند. آنها با خوردن لاشه حیوانات و زباله های روستاییان از انتشار بیماری ها و آلودگی محیط زیست جلوگیری می کنند.

گوشت خوارانی مانند گرگ با تعقیب و شکار سم داران مریض، پیر و و ناتوان نقش موثری را در جلوگیری از بروز بیماری های واگیر و بقاء نسل حیوانات باهوش تر و قوی تر ایفاء می کنند.

خرس ها نیز که گوشت خوارانی همه چیزخوار هستند، با خوردن میوه های جنگلی و دفع هسته های آنها سبب تجدید حیات و رویش بذردرختان در مناطق مختلف جنگل می شوند. اسید موجود در معده خرس ها و سایر میوه خوران باعث نازک شدن پوسته دانه ها و کمک به جوانه زدن آنها می نمایند.

بعضی از جوندگان نظیر سنجاب و هامستر در فصول مناسب مقدار زیادی از دانه ها و میوه های جنکلی را در زیر زمین ذخیره می کنند. همه ساله در اثر مرگ و میر تعدادی از این حیوانات، بذرهای جمع آوری شده در فصل بهار شروع به رویش می کنند و گیاهان جدیدی را به وجود می آوردند.

گرازها نیز پستانداران مفیدی هستند و می توان آنها را باغبان جنگل نامید. این حیوانات که پوزه و دندان های بسیار قوی دارند در جستجوی ریشه گیاهان، با زیر و رو کردن خاک آن را شخم زده و عمل هوادهی و پوک نمودن خاک ضمن ذخیره سازی آب، از بین بردن آفات و زیر خاک کردن بذر گیاهان را به نحو احسن انجام می دهند. از طرف دیگر در فصل زمستان که همه جا پوشیده از برف است این حیوانات با کنار زدن برف و زیر و رو کردن خاک، مواد غذایی و مکان استراخت را در اختیار پرندگان و حتی برخی از پستانداران قرار می دهند.

تشکیلات اجتماعی پستانداران

پستانداران را از نظر نحوه زندگی میتوان به دو گروه تقسیم نمود : پستانداران اجتماعی و پستانداران غیر اجتماعی یا تک زی. تعداد زیادی از گونه های پستانداران نظیر اکثر سم داران، خفاش ها، جوندگان، و دلفین ها زندگی اجتماعی دارند و در دسته های کوچک و بزرگ زندگی می کنند. در اکثر گونه های سم داران مانند مرال، کل و بز و قوچ و میش، بیشتر اوقات ماده ها به همراه بچه ها و حیوانات جوان، جدا از گروه نرهای مسن زندگی می کنند ولی در فصل جفت گیری همگی به صورت گله واحدی در می آیند. در این فصل نرهای قدرتمند هدایت گله را به عهده گرفته و نرهای دیگر را از گله بیرون می کنند. در خفاش ها نیز نرها جدا ازماده ها و بچه ها زندگی می کنند. ولی با فرا رسیدن فصل پاییز یا بهار که زمان جفت گیری است همگی به صورت کلنی واحدی در می آیند.

تعدادی از گونه های پستانداران به خصوص طعمه گیرها ( Predators ) از قبیل حشره خورها و گوشت خوارانی مانند پلنگ، روباه و سمور، تک زی هستند وبه صورت غیر اجتماعی زندگی می کنند. این حیوانات معمولاً اراضی مشخصی را به عنوان قلمرو ( Territory ) خود انتخاب می کنند و محدوده آنرا به وسیله علائمی مانند بوی ادراریا ملاقات با همسایگان مشخص می نمایند. وسعت قلمرو بستگی به میزان مواد غذایی و توانایی حیوان در برخورد با حیوانات مجاور دارد. اغلب پستانداران تک زی، به خصوص نرها، از قلمرو خود به دقت مراقبت و از آن دفاع می کنند. در حیواناتی نظیر روباه گاه حیوان نر قسمتی از قلمرو ماده را در فصل جفت گیری در اختیار میگیرد. رودک ها ( گورکن ها ) نیزکه به صورت خانوادگی زندگی می کنند، همگی دارای یک قلمرو واحد هستند و محدوده آنرا به وسیله بو معین می کنند.آنها قادرند بوی مشخصه خانواده خود را از بوی خانواده های دیگر تشخیص دهند. برخی از پستانداران ازقبیل اکثر گوشت خواران علاوه بر قلمرو، محدوده وسیع تری را نیز برای گشت زنی و شکار انتخاب می کنند که به آن گستره خانگی ( Home – Range ) می گویند. محدوده قلمرو درداخل گستره خانگی قرار دارد.

طی چند سال اخیر با استفاده از دوربین های تله ای کارشناسان محیط طبیعی مبادرت به ثبت تصاویری از قوچ و میش، گربه وحشی، شغال و غیره  نموده اند که این تصاویر به سازمان متبوع ارسال شده همچنین در فصول سرشماری  از پستانداران استان با استفاده از دوربین فیلم و عکس های زیادی از جمله  : کل و بز کوهی، گرگ،روباه، کفتار، سنجاب سنجابک درختی  تهیه شده است.

 

 

بازگشت

افزودن یک دیدگاه

دیدگاه توسط گارد کوهستان |

با سلام ودرود
اگر می شود دوربین های تله ای بیشتری درمناطقی که بکر هستند ومورد تعرض قاتلین حیوانات قراردهید راحت تر می توانید مناطق حفاظت شده را تحت کنترل خود در اورید